(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 010

॥ శ్రీః ॥
7.10. అధ్యాయః 010
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
ద్రోణమరణశ్రవణేన మూర్ఛితస్య ధృతరాష్ట్రస్య పిరచారికాభిర్జలసేచనాదినా సముద్బోధనం॥ 1 ॥ ధృతరాష్ట్రేణ సంజయంప్రతి యుద్ధకథనచోదనా॥ 2 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 7-10-0x(4282)(44971)
ఏవం పృష్ట్వా సూతపుత్రం హృచ్ఛోకేనార్దితో భృశం।
జయే నిరాశః పుత్రాణాం ధృతరాష్ట్రోఽపతత్క్షితౌ॥ 7-10-1(44972)
తం విసంజ్ఞం నిపతింత సిషిచుః పరిచారికాః।
జలేనాత్యర్థశీతేన జీవంత్యః పుణ్యగంధినా॥ 7-10-2(44973)
పతితం చైనమాలోక్య సమస్తా భరతస్త్రియః।
పరివవ్రుర్మహారాజమస్పృశంశ్చైవ పాణిభిః॥ 7-10-3(44974)
ఉత్థాప్య చైనం శనకై రాజానం పృథివీతలాత్।
ఆసనం ప్రాపయామాసుర్బాష్పకంఠ్యో వరాననాః॥ 7-10-4(44975)
ఆసనం ప్రాప్య రాజా తు మూర్చ్ఛయాఽభిపరిప్లుతః।
నిశ్చేష్టోఽతిష్ఠత తదా వీజ్యమానః సమంతతః॥ 7-10-5(44976)
స లబ్ధ్వా శనకైః సంజ్ఞాం వేపమానో మహీపతిః।
పునర్గావల్గణిం సూతం పర్యపృచ్ఛద్యథాతథం॥ 7-10-6(44977)
ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 7-10-7x(4283)
యః స ఉద్యన్నివాదిత్యో జ్యోతిషా ప్రణుదంస్తమః।
అజాతశత్రుమాయాంతం కస్తం ద్రోణాదవారయత్॥ 7-10-7(44978)
ప్రభిన్నమివ మాతంగం యథా క్రుద్ధం తరస్వినం।
ప్రసన్నవదనం దృష్ట్వా ప్రతిద్విరదగామినం॥ 7-10-8(44979)
వాసితాసంగమే యద్వదజయ్యం ప్రతియూథపైః।
నిజఘాన రణే వీరాన్వీరః పురుషసత్తమః॥ 7-10-9(44980)
యో హ్యేకో హి మహావీర్యో నిర్దహేద్ధోరచక్షుషా।
కృత్స్నం దుర్యోధనబలం ధృతిమాన్సత్యసంగరః॥ 7-10-10(44981)
చక్షుర్హణం జయే సక్తమిష్వాసధరమచ్యుతం।
దాంతం బహుమతం లోకే కే శూరాః పర్యవారయన్॥ 7-10-11(44982)
కే దుష్ప్రధర్షం రాజానమిష్వాసధరమచ్యుతం।
సమాసేదుర్నరవ్యాఘ్రం కౌంతేయం తత్ర మామకాః॥ 7-10-12(44983)
తరసైవాభిపద్యాథ యో వై ద్రోణముపాద్రవత్।
యః కరోతి మహత్కర్మ శత్రూణాం వై మహాబలః॥ 7-10-13(44984)
మహాకాయో మహోత్సాహో నాగాయుతసమో బలే।
తం భీమసేనమాయాంతం కే శూరాః పర్యవారయన్॥ 7-10-14(44985)
యదాయాజ్జలదప్రఖ్యో రథః పరమవీర్యవాన్।
పర్జన్య ఇవ బీభత్సుస్తుములామశనీం సృజన్॥ 7-10-15(44986)
విసృజంఛరజాలాని వర్షాణి మఘవానివ।
అవస్ఫూర్జందిశః సర్వాస్తలనేమిస్వనేన చ॥ 7-10-16(44987)
చాపవిద్యుత్ప్రభో ఘోరో రథగుల్మవలాహకః।
సనేమిఘోషస్తనితః శరశబ్దాతిబంధురః॥ 7-10-17(44988)
రోషనిర్జితజీమూతో మనోభిప్రాయశీఘ్రగః।
మర్మాతిగో బాణధరస్తుములః శోణితోదకైః॥ 7-10-18(44989)
సంప్లావయందిశః సర్వా మానవైరాస్తరన్మహీం।
భీమనిఃస్వనితో రౌద్రో దుర్యోధనపురోగమాన్॥ 7-10-19(44990)
యుద్ధేఽభ్యషించద్విజయో గార్ధ్రపత్రైః శిలాశితైః।
గాండీవం ధారయంధీమాన్కీదృశం వో మనస్తదా॥ 7-10-20(44991)
ఇషుసంబాధమాకాశం కుర్వన్కపివరధ్వజః।
యదాయాత్కథమాసీత్తు తదా పార్థం సమీక్షతాం॥ 7-10-21(44992)
కచ్చిద్గాండీవశబ్దేన న ప్రణశ్యతి వై బలం।
యద్వః సభైరవం కుర్వన్నర్జునో భృశమన్వయాత్॥ 7-10-22(44993)
కచ్చిన్నాపానుదత్ప్రామానిషుభిర్వో ధనంజయః।
వాతో వేగాదివావిధ్యన్మేఘాఞ్శరగణైర్నృపాన్॥ 7-10-23(44994)
కో హి గాండీవధన్వానం రణే సోఢుం నరోఽర్హతి।
యముషశ్చుత్య సేనాగ్రే జనః సర్వో విదీర్యతే॥ 7-10-24(44995)
యత్సేనాః సమకంపంత యద్వీరానస్పృశద్భయం।
కే తత్ర నాజహుర్ద్రోణం కే క్షుద్రాః ప్రాద్రవన్భయాత్॥ 7-10-25(44996)
కే వా తత్ర తనూస్త్యక్త్వా ప్రతీపం మృత్యుమావ్రజన్।
అమానుషాణాం జేతారం యుద్ధేష్వపి ధనంజయం॥ 7-10-26(44997)
న చ వేగం సితాశ్వస్య విసహిష్యంతి మామకాః।
గాండీవస్య చ నిర్ఘోషం ప్రావృడ్జలదనిఃస్వనం॥ 7-10-27(44998)
విష్వక్సేనో యస్య యంతా యస్య యోద్ధా ధనంచయః।
అశక్యః స రథో జేతుం మన్యే దేవాసురైరపి॥ 7-10-28(44999)
సుకుమారో యువా శూరో దర్శనీయశ్చ పాండవః।
మేధావీ నిపుణో ధీమాన్యుధి సత్యపరాక్రమః॥ 7-10-29(45000)
ఆరావం విపులం కుర్వన్వ్యథయన్సర్వసైనికాన్।
యదాయాన్నకులో ద్రోణం కే శూరాః పర్యవారయన్॥ 7-10-30(45001)
ఆశీవిష ఇవ క్రుద్ధః సహదేవో యదాఽభ్యయాత్।
కదనం కరిష్యఞ్శత్రూణాం తేజసా దుర్జయో యుధి॥ 7-10-31(45002)
ఆర్యవ్రతమమోఘేషుం హీమంతమపరాజితం।
సహదేవం తమాయాంతం కే శూరాః పర్యవారయన్॥ 7-10-32(45003)
యస్తు సౌవీరరాజస్య ప్రమథ్య మహతీం చమూం।
ఆదత్త మహిషీం భోజాం కాంయాం సర్వాంగశోభనాం॥ 7-10-33(45004)
సత్యం ధృతిశ్చ శౌర్యం చ బ్రహ్మచర్యం చ కేవలం।
సర్వాణి యుయుధానేఽస్మిన్నిత్యాని పురుషర్షభే॥ 7-10-34(45005)
బలినం సత్యకర్మాణమదీనమపరాజితం।
వాసుదేవసమం యుద్ధే వాసుదేవాదనంతరం॥ 7-10-35(45006)
ధనంజయోపదేశేన శ్రేష్ఠమిష్వస్త్రకర్మణి।
పార్థేన సమమస్త్రేషు కస్తం ద్రోణాదవారయత్॥ 7-10-36(45007)
వృష్ణీనాం ప్రవరం వీరం శూరం సర్వధనుష్మతాం।
రామేణ సమమస్త్రేషు యశసా విక్రమేణ చ॥ 7-10-37(45008)
సత్యం ధృతిర్మతిః శౌర్యం బ్రాహ్మం చాస్త్రమనుత్తమం।
సాత్వతే తాని సర్వాణి త్రైలోక్యమివ కేశవే॥ 7-10-38(45009)
తమేవంగుణసంపన్నం దుర్వారమపి దైవతైః।
సమాసాద్య మహేష్వాసం కే శూరాః పర్యవారయన్॥ 7-10-39(45010)
పాంచాలేషూత్తమం వీరముత్తమాభిజనప్రియం।
నిత్యముత్తమకర్మాణముత్తమౌజసమాహవే॥ 7-10-40(45011)
యుక్తం ధనంజయహితే మమానర్థార్థముత్థితం।
యమవైశ్రవణాదిత్యమహేంద్రవరుణోపమం॥ 7-10-41(45012)
మహారథం సమాఖ్యాతం ద్రోణాయోద్యతమాహవే।
త్యజంతం తుములే ప్రాణాన్కే శూరాః సమవారయన్॥ 7-10-42(45013)
ఏకోపసృత్య చేదిభ్యః పాండవాన్యః సమాశ్రితః।
ధృష్టకేతుం సమాయాంతం ద్రోణం కస్తం న్యవారయత్॥ 7-10-43(45014)
యోఽవధీత్కేతుమాన్వీరో రాజపుత్రం దురాసదం।
అపరాంతగిరిద్వారే ద్రోణాత్కస్తం న్యవారయత్॥ 7-10-44(45015)
స్త్రీంపుసయోర్నరవ్యాఘ్రో యః స వేద గుణాగుణాన్।
శిఖండినం యాజ్ఞసేనిమంలానమనసం యుధి॥ 7-10-45(45016)
దేవవ్రతస్య సమరే హేతుం మృత్యోర్మహాత్మనః।
ద్రోణాయాభిముఖం యాంతం కే శూరాః పర్యవారయన్॥ 7-10-46(45017)
యస్మిన్నభ్యధికా వీరే గుణాః సర్వే ధనంజయాత్।
యస్మిన్నస్త్రాణి సత్యం చ బ్రహ్మచర్యం చ సర్వదా॥ 7-10-47(45018)
వాసుదేవసమం వీర్యే ధనంజయసమం బలే।
తేజసాఽఽదిత్యసదృశం బృహస్పతిసమం మతౌ॥ 7-10-48(45019)
అభిమన్యుం మహాత్మానం వ్యాత్తాననమివాంతకం।
ద్రోణాయాభిముఖం యాంతం కే శూరాః సమవారయన్॥ 7-10-49(45020)
తరుణస్తరుణప్రజ్ఞః సౌభద్రః పరవీరహా।
యదాభ్యధావద్వై ద్రోణం తదాఽఽసీద్వో మనః కథం॥ 7-10-50(45021)
ద్రౌపదేయా నరవ్యాఘ్రాః సముద్రమివ సింధవః।
యద్రోణమాద్రవన్సంఖ్యే కే శూరాస్తాన్న్యవారయన్॥ 7-10-51(45022)
ఏతే ద్వాదశ వర్షాణి క్రీడాముత్సృజ్య బాలకాః।
అస్త్రార్థమవసన్భీష్మే బిభ్రతో వ్రతముత్తమం॥ 7-10-52(45023)
క్షత్రంజయః క్షత్రదేవః క్షత్రవర్మా చ మానదః।
ధృష్టద్యుంనాత్మజా వీరాః కే తాంద్రోణాదవారయన్॥ 7-10-53(45024)
శతాద్విశిష్టం యం యుద్ధే సమమన్యంత వృష్ణయః।
చేకితానం మహేష్వాసం కస్తం ద్రోణాదవారయత్॥ 7-10-54(45025)
వార్ధక్షేమిః కలింగానాం యః కన్యామాహరద్యుధి।
అనాధృష్టిరదీనాత్మా కస్తం ద్రోణాదవారయత్॥ 7-10-55(45026)
భ్రాతరః పంచ కైకేయా ధార్మికాః సత్యవిక్రమాః।
ఇంద్రగోపకసంకాశా రక్తవర్మాయుధధ్వజాః॥ 7-10-56(45027)
మాతృష్వసుః సుతా వీరాః పాండవానాం జయార్థినః।
తాంద్రోణం హంతుమాయాతాన్కే వీరాః పర్యవారయన్॥ 7-10-57(45028)
యం యోధయంతో రాజానో నాజయన్వారణావతే।
షణ్మాసానపి సంరబ్ధా జిఘాంసంతో యుధాం పతిం॥ 7-10-58(45029)
ధనుష్మతాం వరం శూరం సత్యసంధం మహాబలం।
ద్రోణాత్కస్తం నరవ్యాఘ్రం యుయుత్సుం పర్యవారయత్॥ 7-10-59(45030)
యః పుత్రం కాశిరాజస్య వారాణస్యాం మహారథం।
సమరే స్త్రీషు గృధ్యంతం భల్లేనాపాహరద్రథాత్॥ 7-10-60(45031)
ధృష్టద్యుంనం మహేష్వాసం పార్థానాం మంత్రధారిణం।
యుక్తం దుర్యోధనానర్థే సృష్టం ద్రోణవధాయ చ॥ 7-10-61(45032)
నిర్దహంతం రణే యోధాందారయంతం చ సర్వతః।
ద్రోణాభిముఖమాయాంతం కే శూరాః పర్యవారయన్॥ 7-10-62(45033)
ఉత్సంగ ఇవ సంవృద్ధం ద్రుపదస్యాస్త్రవిత్తమం।
శైఖండినం శస్త్రగుప్తం కే ద్రోణాదవారయన్॥ 7-10-63(45034)
య ఇమాం పృథివీం కృత్స్నాం చర్మవత్సమవేష్టయత్।
మహతా రథఘోషేణ ముఖ్యారిఘ్నో మహారథః॥ 7-10-64(45035)
దశాశ్వమేధానాజహే స్వన్నపానాప్తదక్షిణాన్।
నిరర్గలాన్సర్వమేధాన్పుత్రవత్పాలయన్ప్రజాః॥ 7-10-65(45036)
విసృష్టా దక్షిణా యస్య గంగాజలమవారయత్।
గంగాస్రోతసి యావత్యః సికతా అప్యశేషతః।
తావతీర్గా దదౌ వీర ఉశీనరసుతోఽధ్వరే॥ 7-10-66(45037)
న పూర్వే నాపరే చక్రురిదం కేచన మానవాః।
ఇతీదం చుక్రుశుర్దేవాః కృతే కర్మణి దుష్కరే॥ 7-10-67(45038)
పశ్యామస్త్రిషు లోకేషు న తం సంస్థాస్నుచారిషు।
జాతం చాపి జనిష్యంతం ద్వితీయం చాపి సాంప్రతం॥ 7-10-68(45039)
అన్యమౌశీనరాచ్ఛేబ్యాద్ధురో వోఢారమిత్యుత।
గతిం యస్య న యాస్యంతి మానుషా లోకవాసినః॥ 7-10-69(45040)
తస్య నప్తారమాయాంతం శైబ్యం కః సమవారయత్।
ద్రోణాయాభిముఖం యత్తం వ్యాత్తాననమివాంతకం॥ 7-10-70(45041)
విరాటస్య రథానీకం మత్స్యస్యామిత్రఘాతినః।
ప్రేప్సంతం సమరే ద్రోణం కే వీరాః పర్యవారయన్॥ 7-10-71(45042)
సద్యో వృకోదరాజ్జాతో మహాబలపరాక్రమః।
మాయావీ రాక్షసో వీరో యస్మాన్మమ మహద్భయం॥ 7-10-72(45043)
పార్థానాం జయకామం తం తం పుత్రాణాం మమ కంటకం।
ఘటోత్కచం మహాత్మానం కస్తం ద్రోణాదవారయత్॥ 7-10-73(45044)
ఏతే చాన్యే చ బహవో యేషామజితం యుధి।
త్యక్తారః సంయుగే ప్రాణాన్కిం తేషామజితం యుధి॥ 7-10-74(45045)
యేషాం చ పురుషవ్యాఘ్రః శార్ంగధన్వా వ్యపాశ్రయః॥
లోకానాం గురురత్యర్థం లోకనాథః సనాతనః। 7-10-75(45046)
నారాయణోరణే నాథో దివ్యో దివ్యాత్మకః ప్రభుః॥
యస్య దివ్యాని కర్మాణి ప్రవదంతి మనీషిణః। 7-10-76(45047)
తాన్యహం కీర్తయిష్యామి భక్త్యా స్థైర్యార్థమాత్మనః॥ ॥ 7-10-77(45048)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి ద్రోణాభిషేకపర్వణి దశమోఽధ్యాయః॥ 10 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-10-8 సః ప్రసిద్ధః। తమజాతశత్రుం ఆయాంతం దృష్ట్వా ద్రోణాత్కః అవారయదిత్యన్వయః॥
5-10-15 యదా అయాత్ యదా చ దుర్యోధనపురోగమాన్గార్ధ్రపత్రైరభ్యషించత్తదా వో మనః క్రీదృశమభూదితి షష్ఠేనాన్వయః॥
5-10-34 యుయుధానే సాత్యకౌ॥
5-10-38 సాత్వతే సాత్యకౌ॥
5-10-68 స్థాస్రుచారిషు స్థావరజంగమాత్మకేషు। స్నమిత్యస్య వ్యవహితేన పశ్యామ ఇత్యనేన సంబంధః॥
5-10-10 దశమోఽధ్యాయః॥ 10 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.